X
تبلیغات
sgh88_iut - اندازه گیری وزن مخصوص روغن

sgh88_iut

هشتی های صنايع غذايي صنعتی

اندازه گیری وزن مخصوص روغن

وزن مخصوص:

ازلحاط تئوری ممکن است چگالی خاصیت فیزیکی مهمی نباشد اما از لحاظ اقتصادی،بسیار مهم است.زیرا محموله های روغن بر اساس وزن فروخته شده اما بر اساس حجم انذازه گیری می شود و رابطه ی این دو نیز توسط چگالی یا وزن مخصوص تعریف می شود.این پارامتر برای تمامی روغن ها یکسان نبوده  و به ترکیب اسید چرب،ترکیبات کم مقدار موجود در روغن وهمچنین دما بستگی دارد.

تعریف چگالی:

دانسیته عبارتست از نسبت جرم یک ماده به حجم آن در دمای مشخص و فشار 1 اتمسفر.

o دانسیته نسبی:(Relative Density) دانسیته نسبی یا چگالی عبارت است از نسبت جرم واحد حجم ماده مورد نظر در دمای معین به آب خالص در یک دمای مرجع. دمای آب مرجع 4oC در نظر گرفته میشود، دمایی که در آن دانسیته نسبی و دانسیته واقعی آب برابر است و آب دراین شرایط بیشترین دانسیته را دارا ست.(d=0.999972 gr/cc)

o دانسیته نسبی یک گاز عبارت است از نسبت جرم حجمی گاز مورد نظر در دمای معین به دانسیته هوا در شرایط استاندارد(STP). شرایط STP برای گازها عبارت است از دمای 0oC و فشار 1.00atm فقط در صنایع گاز طبیعی شرایط استاندارد برای گاز را فشار 1atm و دمای 15oC در نظر میگیرند.

واحدها ی دانسیته:
عمومی ترین واحدهای بیان دانسیته lbm/ft3 lbm/gal gr/Cm3 kg/m3 می باشند.
هدف از اندازه گیری دانسیته:
درصد ترکیبات سبک و سنگین در یک برش نفتی نسبت مستقیم با دانسیته آن دارد هر چه اجزای سبک تر در یکمادهی بیشتر باشند دانسیته آن کمتر است و هر چه اجزای با جرم ملکولی بالاتر بیشتر باشند دانسیته مخلوط بیشتر خواهد بود. لذا با اندازه گیری دانسیته میتوان به حدود ترکیب درصد یک مخلوط  پی برد همچنین در مورد گازها هر چه درصد اجزای سبک تر بیشتر باشد دانسیته گاز کمتر است. با توجه به نسبت دانسیته با در صد اجزای سبک تر این اندازه گیری مبنای قیمت گذاری ترکیبات نفتی میباشد.
یکی دیگر از کاربردهای اندازه گیری دانسیته استفاده از آن برای تعیین غلظت یک جزء در محلول میباشد برای مثال اندازه گیری غلظت MEG در آب غلظت اسید ها و نیز غلظت برخی نمک ها و بازها در آب با استفاده از تعیین دانسیته آنها صورت میگیرد.



گزارش چگالی:
دانسیته نسبی یا چگالی مایعات علاوه بر اینکه به صورت Sp.Gr. میتواند گزارش شود در صنایع مختلف به صورت درجه API و درجه Be’ نیز گزارش میشود چگالی با هریک از درجات مذکور به صورت روابط ریاضی ذیل تعریف میشود:
 درجه API که در صنایع نفت کاربرد دارد و معیاری برای تعیین میزان سبک بودن نفت و قیمت گذاری آن است:


API=10 زمانیست که Sp.Gr=1.00 باشد و این مقدار چگالی آب است
API=100 برای سبک ترین مایع نفتی با Sp.Gr=0.6112 تعریف شده است که بیشترین مقدار درجه API است.
 درجه بومه: (Baume’): درجه بومهBe اولین بار توسط شیمیست فرانسوی بنام آنتونی بومه برای درجه بندی و کالیبراسیون هیدرومتر ها ابداع شد. این درجه بندی برای مایعات سبک تر و سنگین تر از آب با دو رابطه متفاوت بصورت زیر تعریف میشود.

o برای مایعات با دانسیته کمتر از یک(سبکتر از آب):
o برای مایعات با دانسیته بیشتر از یک (سنگین تر از آب):
روشهای اندازه گیری دانسیته مایعات:

الف) اندازه گیری دانسیته مایعات  با استفاده از هیدرومتر( ASTM D-287) :
اساس اندازه گیری دانسیته مایعات با استفاده از هیدرومتر، بر مبنای تفاوت میزان فرو رفتن هیدرومتر در مایعات با دانسیته های مختلف استوار است.
برای اندازه گیری دانسیته به این روش ابتدا بایستی مقدار تقریبی دانسیته، برای انتخاب هیدرومتر مناسب
مشخص گردد. محدوده دانسیته نمونه ها ی نفتی اغلب بسته به نوع ماده مشخص است لیکن در صورتی که هیچ نوع اطلاعاتی در این زمینه در دسترس نباشد میتوان از یک هیدرومتر با دامنه وسیع(دقت اندک) برای بدست آوردن حدود دانسیته استفاده نمود

معایب استفاده از هیدرومتر:

 1- دقت متوسط در اندازه گیری

 2- نیاز به کنترل دمایی و سپس تصحیحات لازم از روی جداول


ب) استفاده از پیکنومتر ASTM D-1217 & D-1193:
پیکنومتر ظرفی است با حجم مشخص برای اندازه گیری دانسیته مایعات و جامدات.درب پیکنومتر دارای سوراخی برا ی خروج مایعات اضافی است. حجم پیکنومتر معمولا با سه رقم اعشار بر روی بدنه آن مشخص شده است. همچنین بر روی گلو و درب پیکنومتر عددی حک شده است. این دو عدد مشابه برای آن است که درب پیکنومتر با پیکنومتر های دیگر جابجا نشود. بدیهی ست در صورتیکه درب پیکنومتر جابجا شده باشد حجم حک شده بر روی بدنه پیکنومتر از درجه اعتبار ساقط است. برای انجام آزمایش به شرح ذیل عمل می کنیم.
1 . پیکنومتر را بمدت چند ساعت در اسید کرومیک غوطه ور نمائید.
2. پیکنومتر را خالی نموده و چندین با آب مقطر به خوبی شستشو داده و دردمای اتاق یا آون نیمه گرم خشک کنید. از قرار دادن پیکنومتر در آون با دمای بیش از 50 درجه سانتیگراد اکیدا" خود داری نمائید.
3. در صورت لزوم پیکنومتر را با حلال مناسب مثلا استن کاملا خالص و خشک شستشو دهید. شستشو با استن به خشک کردن سریع پیکنومتر نیز کمک میکند.
4. در صورت لزوم درب پیکنومتر را توسط سیم و یا حمام التراسونیک تمیز نمائید.
5. دمای نمونه را به 10-5 درجه سانتیگراد کمتر از دمای آزمایش برسانید.
6. پیکنومتر را تا mm2 -1 بالاتر از جای درب آن (محل کالیبراسیون) پر نمائید.
7. در صورت وجود حباب لازم است آنها را با تلنگر زدن به دیواره پیکنومتر یا هر روش دیگری خارج نمائید. سپس درب پیکنومتر را به آرامی بگذارید.
8. مایعات خارج شده را با نوک دستمال کتان بدون کرک یا کاغذ صافی پاک کنید. در طول زمان انبساط مایع درون پیکنومتر نیز لازم است مایعات خارج شده را هر چند وقت پاک کنید.
9. در برخی تستهای بسیار دقیق برای مایعات بسیار خالص گاها لازم است با انجماد مایع درون پیکنومتر و ذوب مجدد آن تحت خلاء گاز محلول در آن را خارج نمود.
10. پیکنومتر را به مدت min 20 در حمام آب با دمای مورد نظر و دقت دمایی 0.01± درجه سانتیگراد قرار دهید. همچنین دما سنج مورد استفاده جهت اندازه گیری دما باید دارای درجه بندی 0.1 درجه سانتیگراد باشد. به ازایoC 0.013 ±خطای دمایی خطای معادل 0.00001 ± در مقدار اندازه گیری شده دانسیته ایجاد خواهد شد.
11. پیکنومتر را از حمام خارج نموده و دیواره خارجی آن را با استون خالص شسته توسط دستمال کتان بدون کرک پاک کنید . در صورتیکه رطوبت هوای محیط کمتر از 60% باشد پاک کردن دیواره ایجاد الکتریسیته ساکن در دیواره پیکنومتر مینماید که این امر باعث ایجاد خطایی معادل mg 1 کاهش وزن است. (بهتر است رطوبت هوای محیط آزمایش حدود 60% کنترل گردد تا از ایجاد این خطا جلو گیری به عمل آید).
12. در صورت کار در دمایی بجز دمای کالیبراسیون پیکنومتر لازم است حجم پیکنومتر بطور دقیق با آب بسیار خالص و گاز زدایی شده (Type II) و توسط ترازوی با دقتgr 0.0001± کالیبره گردد.

نتایج وبحث:

نمونه ی ما در این جلسه روغن سبوس برنج بود.نتایج گروه خود و سایر گروه ها را در جدول زیر مشاهده میکنیم.در پایان استاندارد ها و دقت آزمایش را مشاهده میکنیم.

 

W1

W2

W3

چگالی

سبوی برنج

14.9465

25.7730

24.8794

0.92

کزا1

10.5873

20.9116

20.0859

0.92

ذرت

17.77

42.50

40.58

.092

کلزا2

15.105

26.21

20.26

0.46

زیتون

10.3749

21.01

20.09

0.91

سبوس برنج2

15.80

25.28

25.04

0.97

 

آزمایشات فیزیکی روغن :

-1 وزن مخصوص : وزن مخصوص نسبت وزن حجم معینی از یک جسم به وزن هم حجم آن آب مقطر در دماي 25 درجه سانتیگرادمی باشد .

عوامل موثر در وزن مخصوص روغن :

-1 با افزایش وزن مولکولی یا طول زنجیره مولکولی اسیدهاي چرب ، وزن مخصوص کم می شود .

-2 با افزایش درجه اشباعیت ، وزن مخصوص کاهش می یابد .

-3 با افزایش دما ، وزن مخصوص کم می شود .

-4 اکسیداسیون روغن وزن مخصوص را زیاد می کند .

جهت تعیین وزن مخصوص از روش پیکنومتري استفاده شد .

.

.   وزن مخصوصروغن از رابطه زیر بدست می آید:

 

                  وزن آب مقطر ( گرم ) / وزن روغن ( گرم ) = وزن مخصوص

استاندارد:

نوع روغن

زیتون

سبوس برنج

سویا

پنبه دانه

افتابگردان

کنجد

وزن مخصوص

92/0- 91/0

92/0- 91/0

0.9175

0.9170

0.9200

0.9180

 

لذا با توجه به استاندارد های ذکر شده میزان وزن مخصوص برای سبوس برنج ایده آل بوده است

+ نوشته شده در  یکشنبه 21 اسفند1390ساعت 10:50  توسط sgh girls  |